ไวยากรณ์ภาษาญี่ปุ่น · JLPT N5–N4

「た」 ไม่ได้หมายถึงอดีตเท่านั้น

รูป た ใช้กล่าวถึงเหตุการณ์ในอดีต การกระทำที่เสร็จแล้ว สภาพที่ยังคงอยู่หลังการเปลี่ยนแปลง หรือสิ่งที่ผู้พูดเพิ่งค้นพบ

อดีตเสร็จสมบูรณ์สภาพผลลัพธ์การค้นพบ

แล้วแต่บริบท: “ประตูเปิดแล้ว” หรือ “ประตูได้เปิดออก”

「た」 ไม่ได้ตรงกับคำว่า “แล้ว” ทุกกรณี แนวคิดหลักคือผู้พูดมองเหตุการณ์หรือการเปลี่ยนแปลงว่าเป็นสิ่งที่สมบูรณ์แล้ว ส่วนความหมายละเอียดต้องพิจารณาจากชนิดของกริยาและบริบท

อดีตเหตุการณ์เกิดก่อนเวลาที่พูด
เสร็จสมบูรณ์การกระทำถึงจุดสิ้นสุดแล้ว
ผลที่ยังคงอยู่ผลของการเปลี่ยนแปลงยังเกี่ยวข้องกับปัจจุบัน

1. วิธีผันเป็นรูป た

รูป た เป็นรูปธรรมดาที่สอดคล้องกับ ~ました และมีการเปลี่ยนเสียงแบบเดียวกับรูป て

รูปพจนานุกรมรูป たความหมาย
食べる食べたกินแล้ว
書く書いたเขียนแล้ว
読む読んだอ่านแล้ว
する / 来るした / 来たทำแล้ว / มาแล้ว

2. เหตุการณ์ในอดีต

เมื่อคำบอกเวลาหรือบริบทระบุว่าเหตุการณ์เกิดก่อนปัจจุบัน รูป た ใช้บอกการกระทำหรือสภาพในอดีต

เมื่อวานไปเกียวโต
ตอนเด็ก ๆ เมืองนี้เงียบสงบ
รูปปฏิเสธ: 行かなかった (ไม่ได้ไป), 静かではなかった (ไม่เงียบ) คำนามและคุณศัพท์ な ใช้ だった ในรูปธรรมดาบอกเล่า

3. การเสร็จสมบูรณ์

รูป た แสดงว่าการกระทำจบลงหรือบรรลุเป้าหมายแล้ว ภาษาไทยมักแปลด้วย “แล้ว” หรือ “เสร็จแล้ว”

การบ้านเสร็จแล้ว
ในที่สุดก็มาถึงสถานีแล้ว

คำว่า もう “แล้ว”, やっと “ในที่สุดก็” และ ついに “ท้ายที่สุด” มักช่วยให้เห็นความหมายด้านความเสร็จสมบูรณ์ชัดขึ้น

4. สภาพที่ยังคงอยู่หลังการเปลี่ยนแปลง

เมื่อใช้กับกริยาที่บอกการเปลี่ยนแปลง เช่น 開く “เปิด”, 閉まる “ปิด”, 結婚する “แต่งงาน” และ 太る “อ้วนขึ้น” รูป た เน้นว่าการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นแล้ว และอาจสื่อถึงผลในปัจจุบัน

หน้าต่างเปิดแล้ว และอาจยังเปิดอยู่ในตอนนี้
เขาแต่งงานแล้ว ในบริบทที่เหมาะสมอาจหมายความว่าปัจจุบันยังมีสถานะแต่งงาน
ข้อแตกต่าง: 「窓が開いている」 บรรยายสภาพปัจจุบันโดยตรงว่า “หน้าต่างเปิดอยู่” ส่วน 「窓が開いた」 เน้นว่าการเปลี่ยนจากปิดเป็นเปิดเสร็จสิ้นแล้ว ผลจะยังคงอยู่หรือไม่ต้องดูบริบท

5. การเพิ่งค้นพบหรือนึกขึ้นได้

ผู้พูดใช้รูป た เมื่อเพิ่งพบสิ่งของหรือเพิ่งนึกข้อเท็จจริงขึ้นได้ การรับรู้เกิดขึ้นตอนพูด แต่สิ่งของหรือข้อเท็จจริงนั้นมีอยู่ก่อนแล้ว

อ้าว อยู่นี่เอง! / เจอแล้ว!
อ๋อ จริงสิ พรุ่งนี้เป็นวันหยุด

6. เปรียบเทียบ 「た」 กับ 「ている」

รูปมุมมองความหมาย
ドアが開いたการเปลี่ยนแปลงเสร็จแล้วประตูเปิดแล้ว
ドアが開いているสภาพผลลัพธ์ยังดำเนินอยู่ประตูเปิดอยู่
ご飯を食べたการกระทำเสร็จแล้วกินข้าวแล้ว
ご飯を食べているการกระทำกำลังดำเนินอยู่กำลังกินข้าว
คำถามสั้น ๆ

「やっとレポートを書いた」 ใช้ た ในความหมายใด

ดูคำตอบความเสร็จสมบูรณ์: ในที่สุดก็เขียนรายงานเสร็จแล้ว